Değişen Aile Kavramının Metafor Analiziyle Kuşaklar Arası Değerlendirilmesi: X, Y, Z Kuşaklarının Aile Algısı

Bu araştırmanın amacı, toplumumuzda X, Y ve Z kuşağındaki dindar bireylerin “aile” kavramına olan bakış açısının ele alınıp, değerlendirilmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021 yılında İstanbul ve Erzincan illerinde yaşayan, X (43-57 yaş), Y (23-42 yaş) ve Z (18-22 yaş) kuşağına mensup, kendini dindar olarak tanımlayan 600 kişi oluşturmaktadır. Katılımcıların aile algısını ölçmek adına online ortamda “Aile … benzer. Çünkü …” şeklinde

bir form uygulanmış ve nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ise frekans analizi ve içerik analizi tercih edilmiştir. Çalışmada aile kavramına yönelik X kuşağı tarafından 67, Y kuşağı tarafından 87, Z kuşağı tarafından ise 72 metafor geliştirilmiştir. Çalışmamızdaki üç nesilde de aile “ağaç” metaforuyla ilişkilendirerek açıklanmaya çalışılmıştır. Üretilen metaforların benzerlik yönleri dikkate alınarak X ve Y kuşağında 6, Z kuşağında ise 5 kategori elde edilmiştir. Kuşaklar nezdinde sıralamaları değişmekle birlikte tüm kuşaklarda ortak kategoriler “Ayrılmaz Bir Bütün Olarak Aile”, “Huzur Kaynağı Olarak Aile”, “Yaşamın Vazgeçilmez Unsuru Olarak Aile”, “Koruyucu Yönüyle Aile”, “Toplumun Özü Olarak Aile”, “Olumsuz Yönüyle Aile” olarak karşımıza çıkmakta, yalnızca Z kuşağında aile “Toplumun Özü” olarak tanımlanmamaktadır. Bunlarla beraber katılımcıların dindar kişilerden oluştuğu düşünüldüğünde, ürettikleri metaforların Tanrı’yla olan ilişkilerinde de önemli etkiler barındırdığı görülmüştür.